Opdat zij niet vergeten worden

Het plan was om een monument op te richten om de in de Tweede Wereldoorlog gedeporteerde en vermoorde Haagse Joden te herdenken en de herinnering aan Joods Den Haag levend te houden.
Er ontbrak destijds in  Den Haag een waardige gedenkplaats, waar in rust dit leed kan worden herdacht. Er was weliswaar sprake van een monument in de vorm van een davidster aan een muur in de Gedempte Gracht (het zgn. Amalek-monument), maar dit was geïnstalleerd in een drukke winkelstraat en paste alleen daarom niet bij de wens en behoefte om rustig te kunnen herdenken. Daarom is er voor gekozen om ook het reeds bestaande zogenaamde Amalek-monument in het ontwerp te betrekken. Dit monument bevond zich aan de Gedempte Gracht en is door Stichting Levi Lassen in 1967 opgericht.

Anat Ratzabi

‘De verschillende elementen – Deur op een kier, ovale zitplekken de koffers en verlichtingsinstallaties, stralen wederzijds betekenis naar elkaar uit; ze vormen als het ware een dialoog en complementeren elkaar. Aan de ervaring van de bezoeker wordt nog extra kracht verleend doordat de elementen niet al te bekende of voor de hand liggende iconen zijn, maar juist vragen en verwondering oproepen en zo ook onbewuste regionen raken.’

Deur op een kier

In het midden van een driedelige muur wordt een surrealistische deur op een dun kiertje gezet. Hierop is de Amalek sculptuur geïnstalleerd. Vanuit het kiertje schijnt licht. Het licht suggereert dat er een opening en een overgang mogelijk is maar als je naar de opening zoekt blijkt die dicht te zijn. In het bijzonder intrigeert de kier in de muur met het vallende licht omdat het op een indringende manier toont wat had kunnen zijn en er toch niet is; in dit geval een mogelijke ontsnapping die voor de meeste een ijdele hoop bleek te zijn.

Twee Koffers

De koffers staan symbool voor de deportatie – het plotseling gedwongen, haastig vertrekken. Het verbeeldt een metafoor van de brute stopzetting van een rijke en dynamische cultuur. De anonimiteit zorgt voor een universele betrokkenheid. De koffers zijn op essentiële en betekenisvolle plekken geplaatst en creëren zo een krachtige dynamische verbinding over het plein. Deze koffers zijn van onderaf verlicht wat in het voorbij gaan een verstillende sfeer oplevert.

Zes ovale elementen

De zes stenen ovale stenen staan symbool voor de zes miljoen vermoorde Joden.
Elke steen toont aan beide kanten een reliëf sculptuur van één van de twaalf stammen van Israël. In deze compositie wordt een sfeer van intimiteit opgeroepen, die het herdenken kracht bijzet. De authenticiteit van de symbolen ondersteunt een terugwinnen van de verloren identiteit. De stenen zijn zowel naar het plein als naar de ‘deur op een kier’ toegekeerd.

De zes ovalen stenen en de twaalf reliëfs vormen tezamen achttien elementen. In het Jodendom is achttien het magische getal dat in letters het symbool Chai vormt.
In het Hebreeuws betekent Chai – LEVEN

Ontwerp en realisatie
Anat Ratzabi © 2014 All rights reserved